Maaike Oosterveer (UMCG)

Onderzoek: Behandeling op maat van de metabole ziekte GSD-1a met behulp van een nieuw levercelmodel.

 

Wat is de kern van je onderzoek?


“Bij de metabole ziekte GSD-1a wordt glycogeen niet omgezet naar glucose maar stapelt het zich op in cellen. In de lever zorgt dit onder andere voor een verstoorde vetstofwisseling. GSD-1a leidt tot diverse klachten zoals lage bloedsuikers, vermoeidheid en een ontwikkelingsachterstand. Een ernstige complicatie van deze ziekte is dat tweederde van de patiënten voor hun dertigste levertumoren krijgt. Die zijn meestal goedaardig, maar kunnen ook kwaadaardig worden. Een streng dieet kan de verstoorde vetstofwisseling controleren en het ontstaan van tumoren verminderen. Helaas werkt deze behandeling niet voor iedere patiënt even goed. De reden hiervoor is nog niet bekend. De verstoorde vetstofwisseling gaat vaak hand in hand met het ontstaan van levertumoren. Daarom willen we uitzoeken wat de oorzaak is van verschillen in vetstofwisseling tussen patiënten bij wie de dieetbehandeling niet of juist wel goed werkt.”

Je gaat dus op de scheidslijn werken tussen metabole ziekte en kanker...

“Bij GSD-1a is er een duidelijk verband tussen een verstoorde stofwisseling en het ontstaan van levertumoren. We weten al tientallen jaren dat kankercellen hun stofwisseling aanpassen om snelle groei mogelijk te maken. Het oncologisch onderzoek richt zich de laatste jaren daarom steeds vaker op de stofwisseling van kankercellen. Hoe een verstoorde stofwisseling in patiënten met GSD-1a de groei van levercellen ontregelt is niet bekend. Door de overlappende benadering van dit onderzoek kunnen we dus meewerken aan kennisuitwisseling tussen verschillende disciplines. Ik denk dat je met deze insteek ook kunt gaan kijken naar de overeenkomsten tussen de complicaties van metabole ziekten als GSD-1a en die van andere ‘grote’ ziektes, zoals diabetes. We zijn nog niet zover, maar ik verwacht dat we meer verbanden gaan ontdekken."      

Hoe ga je het onderzoek precies aanpakken?

“We gaan de lever van patiënten met GSD-1a onderzoeken. Omdat het afnemen van een stukje lever een vervelende ingreep is gaan we in het lab levercellen maken uit urine. Deze levercellen willen we vervolgens gebruiken om de vetstofwisseling van iedere patiënt in kaart te brengen. Om de verschillen tussen patiënten boven tafel te krijgen onderzoeken we patiënten die slecht, of juist goed reageren op de dieetbehandeling. Het maken van levercellen uit urine van patiënten met GSD-1a is een tijdrovende klus.”        

Hoe belangrijk is dit project voor kinderen met metabole ziekte?


“We beginnen bij de basis. Op termijn krijgen we hopelijk beter inzicht in het verband tussen de vetstofwisseling en tumorvorming bij patiënten met GSD-1a. We willen daarmee de basis leggen voor de ontwikkeling van een nieuwe persoonsgebonden therapie, waardoor we de kwaliteit van leven van meer patiënten met deze metabole ziekte kunnen verbeteren.”